PIVO ZA GOSPODU: Belocrkvansko ,,SALONSKO PIVO“ pilo se u Austrougarskoj Monarhiji (FOTO) PIVO ZA GOSPODU: Belocrkvansko ,,SALONSKO PIVO“ pilo se u Austrougarskoj Monarhiji (FOTO)
Bela Crkva ove godine obeležava tri veka postojanja, što je svakako dobar povod da se govori o prošlosti i začecima različitih delatnosti. Tako smo... PIVO ZA GOSPODU: Belocrkvansko ,,SALONSKO PIVO“ pilo se u Austrougarskoj Monarhiji (FOTO)

Bela Crkva ove godine obeležava tri veka postojanja, što je svakako dobar povod da se govori o prošlosti i začecima različitih delatnosti. Tako smo čitajući knjige Mirka Mitrovića i Živana Ištvanića došli do zanimljivog podatka o prvoj pivari i razvoju pivarstva u Beloj Crkvi, kao i da je „Salonsko pivo“ (pivo za gospodu) Ludviga Felgera na Budimpeštanskoj zemaljskoj izložbi 1885.godine osvojilo prve nagrade.

Iz Bele Crkve se na austougarskom prostoru do 1899.godine plasiralo originalno svetlo i tamno pivo u staklenim bocama.

Neposredno po oslobođenju Banata od Turaka, Kepiš je imao pravo zakupa na području Temišvara, a početkom 1722.godine na osnovu ugovora sa Zemaljskom administracijom omogućeno mu je da opremi i uredi pivare u Pančevu, Novoj Palanci i Karansebešu. Nova Palanka je dakle kolevka pivarstava u sadašnjoj opštini Bela Crkva sudeći po pisanju Mirka Mitrovića u knjizi „Jevreji u Banatu“. Nije međutim, poznato koliko je pivara radila.


Istorija pivarstva vezana je za privređivanje graničara koji su proizvodili pivo od kukuruza, stavljali u njega kvasac da bi provrilo, pa je bilo oporog ukusa. Kuvano je sa divljim hmeljom, najviše se pripremalo o crkvenim slavama, pa je poprimilo kućni-zadružni karakter, piše Živan Ištvanić u istorijskom časopisu „Belocrkvanika“ iz 2012.godine.

Sa novodoseljenim nemcima pivarstvo dobija nove srazmere. Građanstvo je otvaralo gostionice, svratišta i hotele u kojima se prodavalo pivo pripremljeno od žitarica. Tako je trasiran put domaćeg piva u Beloj Crkvi, piše Ištvanić.

U 19.veku pivarstvo je postalo dinamična proizvodna grana. Nemački pivar Georg Knepfler ima posebne zasluge kao pokretač prve pivare u Beloj Crkvi i donošenje nemačke tradicije i pivarske izvornosti 1837.godine.

Druga pivara bila je u vlasništvu Antona Helebranta od 1852.godine, a nalazila se u Schillergasseu u zgradi koja je kasnije bila poznata kao BURG. U ovoj pivari se proizvodilo pivo po recepturi rođenog Belocrkvanina.

Od 1871.godine Ludvig Felger je uveo u belocrkvansko pivarstvo treći tehnološki proces, sa veštinom prerade prirodnih sirovina prema uzornim češkim tehnologijama i iskustvima pivara iz Plzena i Karlsbada. Felger je otvorio i lanac pivnica i restorana i prodaju i plasman piva proširio prema Klisuri , piše Ištvanić.

Stefan A. Jost preuzeo je 1900.godine Felgerovu pivaru, a poslednji period u razvoju pivarstva u Beloj Crkvi obeležili su Simon Hackl i Alois Hild koji su imali velike planove o stvaranju međunarodnog pivarskog akcionarskog udruženja. Njihova pivara se ugasila najverovatnije 1914.godine.


Situacija je danas gotovo ista. Turističko mesto, ugostiteljskih objekata ima u izobilju, a pivo kažu nije alkohol nego hrana, samo domaćeg piva nema! Pije se nekoliko desetina vrsta piva ali iz industrijske proizvodnje. Belocrkvani mogu samo da se pitaju kakav li je ukus zanatskog piva?!

Zahvaljujemo se Muzeju u Beloj Crkvi kao i gospodinu Željku Komarici, čijom ljubaznošću smo dobili fotografije za ovaj tekst.

Izvor: Južni Banat